وحدت حوزه و دانشگاه از اولویت های راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی است

به گزارش گروه علمی ایرنا، حجت الاسلام عبدالحسین خسروپناه در پی صدور پیام راهبردی و تاریخ ساز مقام معظم رهبری (مدظله العالی) به مناسبت یکصدمین سالگرد بازتاسیس حوزه علمیه قم با انتشار پیامی، اظهار داشت: پیام تاریخ ساز، ژرف نگرانه و مبسوط رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای نه تنها منشوری برای حرکت آتی حوزه های علمیه بلکه سندی راهبردی و میثاقی برای کل نظام اسلامی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی است.

وی ضمن تبیین ابعاد تمدنی، فکری و راهبردی این پیام، بر آمادگی کامل شورای عالی برای نقش آفرینی در تحقق منویات رهبری تأکید کرد.

بر خود لازم می دانم نکات و تعهدات زیر را در راستای تحقق این منشور الهام بخش و فروزان اعلام کنم.

- بازتعریف هویت و رسالت حوزه؛ کانون تحول، پیشرفت و فقاهت تمدنی: پیام معظم له، فراتر از یک نگاه معهود، حوزه علمیه را نه صرفاً یک مرکز آموزشی، بلکه «مجموعه ای از علم، تربیت و کارکردهای اجتماعی و سیاسی» و کانون جوشان «طلوع معاصر در شب بی فروغ استعمار» معرفی می کند.

این نگاه جامع و محیط، که همسو با رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی در بازشناسی و تقویت نهادهای هویت ساز دینی و راهبری تحولات فرهنگی است، مسئولیت حوزه را در قبال هدایت فکری و معنوی جامعه و پشتیبانی نظری مستحکم از نظام اسلامی مضاعف می کند.

ابعاد پنج گانه، نقشه راه تحول و تعالی و اتقان مسیر: پنج محور اساسی مطرح شده در پیام - یعنی «مرکز علمی با تخصص های معین»، «مرکز تربیت نیروی مهذب و کارآمد»، «خط مقدم بودن در جبهه تقابل با تهدیدهای دشمن در عرصه های گوناگون»، «مرکز تولید و تبیین اندیشه اسلامی در باب نظامات اجتماعی بر اساس فقه، فلسفه و منظومه ارزشی اسلام» و «مرکز نوآوری های تمدنی و آینده نگری در چارچوب پیام جهانی اسلام» – چارچوبی دقیق، منسجم و محرکی برای تحول بنیادین در برنامه ریزی و اقدام مشترک حوزه و نهادهای انقلابی، از جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی، فراهم می آورد.

فقه، از مسائل فردی تا نظام سازی اجتماعی و حکمرانی؛ ضرورت جهاد علمی و اجتهاد مستمر: تاکید رهبر فرزانه انقلاب بر لزوم پاسخگویی فقه به نوازل و مستحدثات و اولویت های جامعه، و حرکت به سمت «فقه الاجتماع» و «فقه حکمرانی»، یک ضرورت انکارناپذیر و محتوم است.

فقه پویای شیعه، با اتکا به قواعد غنی فقهی، اصول متقن و عناوین ثانویه، ظرفیت عظیم طراحی «نظام های اجتماعی» و اداره جامعه بر مبنای اسلام را داراست. این تحول، نیازمند جهادی علمی، اجتهادی پویا و حمایت نهادهای سیاست گذار فرهنگی نظیر شورای عالی انقلاب فرهنگی برای گذار از «فقه المسائل» به «فقه النظامات الاجتماعیه» و در نهایت، «فقه الحکومه» است.

وحدت حوزه و دانشگاه، منشأ و محور حرکت تحقق نظام اسلامی و حکمت اسلامی؛ میثاق علم و دین: همانگونه که معظم له تصریح کردند، بهره گیری از ظرفیت بی بدیل فقه برای نظام سازی، منوط به آگاهی حوزه از یافته های نوین جهانی و تعامل وثیق و هم افزا با دانشگاه است.

شورای عالی انقلاب فرهنگی، به عنوان متولی اصلی سیاست گذاری و راهبری در امر وحدت حوزه و دانشگاه، «وحدت راهبردی و عملیاتی حوزه و دانشگاه» را نه یک شعار، بلکه یک ضرورت حیاتی و میثاق مبارک علم و دین برای تنظیم و استقرار نظام های اجتماعی مبتنی بر اسلام و تعمیق حکمت اسلامی در جامعه دانسته و تمام مساعی خود را برای ایجاد و تقویت سازوکارهای این تعامل مؤثر، مثمر و آینده پژوهانه به کار خواهد بست.

«فقه حکمرانی» به مثابه فناوری نرم فرهنگی و اجتماعی و حکمت عملی برای گذار از نظر به عمل: تحقق نظام های اجتماعی اسلامی، نیازمند سازوکاری برای تبدیل اندیشه های ناب و معارف عمیق به ساختارهای کارآمد است. «فقه حکمرانی»، به عنوان یک فناوری نرم فرهنگی و اجتماعی، دانش بین رشته ای و مظهر حکمت عملی، این نقش کلیدی را ایفا می کند.

این حوزه، با پیوند دادن مبانی نظری فقه با واقعیات اجرایی و تجارب مدیریتی، مسیر عینیت بخشی به آرمان های اسلامی را هموار می سازد. توسعه و نهادینه سازی این حوزه دانشی فاخر، از اولویت های پژوهشی و حمایتی شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود.

تربیت «مجاهدان فرهنگی» و «نیروهای مهذب، بصیر و کارآمد»؛ رسالت راهبردی و امانت الهی: رسالت «بلاغ مبین» و مقابله با هجمه های فکری و فرهنگی معاندان و مستکبران، نیازمند تربیت نسلی از عالمان، فضلا و پژوهشگرانی است که علاوه بر تسلط بر مبانی دینی و معارف وحیانی، با نیازهای زمانه و ابزارهای نوین ارتباطی آشنا بوده و از روحیه جهادی، تقوای الهی و تهذیب نفس برخوردار باشند.

شورای عالی انقلاب فرهنگی، در همکاری با نهادهای حوزوی و دانشگاهی، از طرح های ناظر به تربیت چنین نیروهایی در راستای تحقق حکمرانی فرهنگی مطلوب و صیانت از مرزهای عقیدتی و فرهنگی پشتیبانی خواهد کرد.

تمدن نوین اسلامی، افق نهایی حرکت، غایت حکمرانی فرهنگی و وعده صادق الهی: استقرار تمدن نوین اسلامی، مبتنی بر توحید، کرامت انسانی، عدالت، آزادی و مجاهدت همگانی، غایت حرکت انقلاب اسلامی و جلوه ای از وعده صادق الهی است.

حوزه علمیه در ترسیم مبانی نظری، تبیین شاخص ها و فرهنگ سازی برای این تمدن، نقشی بی بدیل و تاریخی دارد. شورای عالی انقلاب فرهنگی، در کنار حوزه و دانشگاه، خود را موظف به سیاست گذاری کلان، رصد مستمر و پشتیبانی همه جانبه از این حرکت عظیم، مقدس و تمدن ساز می داند.

تعهدات شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تحقق پیام تاریخ ساز و منشور هدایت: شورای عالی انقلاب فرهنگی، با درک عمیق از مسئولیت تاریخی خود و در راستای تحقق سند تحول بنیادین شورا، آمادگی کامل دارد تا با هم افزایی و همکاری با مدیریت عالی حوزه های علمیه، دانشگاه ها، مراکز پژوهشی و تمامی دستگاه های ذی ربط، در جهت تحقق محورهای این پیام تاریخ ساز و منشور هدایت گام بردارد.

تسهیل و پشتیبانی از پژوهش های بنیادین و کاربردی در حوزه «فقه الاجتماع» و «فقه حکمرانی»، ایجاد و تقویت زیست بوم نوآوری فقهی و فرهنگی، تعمیق و گسترش کرسی های نظریه پردازی، نقد و آزاداندیشی، کمک به ایجاد رشته ها و گرایش های تحصیلی مورد نیاز، و ترویج گفتمان ناب انقلاب اسلامی در چارچوب این پیام، از جمله اولویت های عملیاتی و راهبردی این شورا خواهد بود.